نگاهي گذرا به ابعاد سفراحمدي نژاد به تركيه

نگاهي گذرا به ابعاد سفراحمدي نژاد به تركيه

منبع: www.iras.ir

 

سفر تاريخي " محمود احمدي نژاد " رييس جمهوري اسلامي ايران در راس هيات بلندپايه سياسي و اقتصادي به استانبول که بازتاب وسيعي در رسانه هاي ترکيه داشته است، داراي ابعاد مختلف و دستاوردهاي مهمي بود.

اين سفر دو روزه به ترکيه به رغم اين که مصادف با بروز بحران گرجستان بود، به عنوان مهم ترين حادثه سياسي، اقتصادي و اجتماعي در رسانه هاي ترکيه مورد ارزيابي قرار گرفت.

احمدي نژاد پنجشنبه گذشته به دعوت رسمي "عبدالله گل" رييس جمهور ترکيه و به عنوان بلندپايه ترين مقام ايراني که در 12سال گذشته از اين کشور ديدن مي کند، به استانبول سفر کرد.

به عقيده کارشناسان و ناظران روابط بين الملل در آنکارا، احمدي نژاد که نزد افکار عمومي ترکيه از محبوبيت خاصي برخوردار است، با رفتار ساده، صميمي و بي آلايش ولي در عين حال بسيار هوشمندانه توانست از اين سفر حداکثر بهره برداري را براي تبيين ديدگاه هاي جمهوري اسلامي ايران نسبت به روابط دوجانبه، مسائل مهم منطقه اي و بين المللي و برنامه هسته اي صلح آميز جمهوري اسلامي ايران کند.

وي در سفر کوتاه خود به ترکيه، ضمن ديدارهاي جداگانه با رييس جمهوري، نخست وزير، وزيرخارجه ترکيه و نمايندگان رسانه هاي مهم داخلي و خارجي ، نمايندگان صاحبان صنايع و تجار ترکيه اي داشت و در دو کنفرانس مطبوعاتي مهم شرکت کرد و در نماز جمعه مسجد بزرگ و تاريخي سلطان احمد استانبول حضور يافت .

تواضع وي درعذرخواهي از مردم استانبول، رسانه هايي را که تلاش داشتند وي را عامل ايجاد مزاحمت جدي براي شهروندان اين شهر به دليل اعمال مقررات منع رفت و آمد در شهر براي تامين امنيت جاني يک رييس جمهور مهمان برجسته سازند، خنثي کرد .

از سوي ديگر استقبال پرشور مردم استانبول و نمازگزاران از وي در نمازجمعه و هنگام خروج از نماز درمسير حرکت ايشان حادثه اي است که شايد نصيب هيچ رييس جمهور ميهماني در يک کشور خارجي به خصوص ترکيه نشود.

استقبال مردم استانبول از احمدي نژاد و سردادن شعارهاي " مجاهد نژاد " و " مرگ بر آمريکا" و " مرگ بر صهيونيست ها " چنان پرشور بود که شبکه هاي تلويزيوني دولتي و خصوصي ترکيه ديشب و امروز بخش مهمي از گزارش هاي تصويري خود در بخش اخبار را به اين موضوع اختصاص دادند.

جالب اين که احمدي نژاد پيش از شرکت در نماز جمعه در کنفرانس خبري به سووال خبرنگار ترکيه در خصوص هدفش از شرکت در نماز جمعه اهل تسنن در يک مسجد عثماني گفت: اين يک حرکت سياسي است و ما نماز جمعه را عبادي سياسي ارزيابي مي کنيم و شرکتم در نماز جمعه براي نشان دادن همبستگي با مردم مسلمان ترکيه است که واقعا نيز بايد گفت حق مطلب ادا شد.

کنفرانس مطبوعاي مشترک احمدي نژاد با عبدالله گل روز پنجشنبه برگزارشد که هر دو رييس جمهور مذاکرات را بسيار مثبت و سازنده ارزيابي کرده و بر روند تعيمق دوستي و همکاري همه جانبه بين دوکشور تاکيد کردند.

امضاي پنج سند مهم همکاري در زمينه هاي امنيتي، اقتصادي، فرهنگي و امضاي بيانيه مشترکي در خصوص عملياتي کردن طرح هاي بزرگ انرژي بين دوکشور را در قالب تعارفات ديپلماتيک بين المللي مي توان مهم ترين دستاورد اين سفر ارزيابي کرد ولي به نظر کارشناسان دستاوردهاي اين سفر در قالب ديپلماسي عمومي از نظر رساندن پيام هاي مهم به جامعه جهاني با توجه به جنجال هايي که بر سر برنامه هسته اي صلح آميز جمهوري اسلامي ايران در سطح جهاني به راه انداخته شده بود، مهم تر از بحث قراردادهاي دوجانبه بود.

احمدي نژاد در هر فرصتي از نظام بين المللي تحت سلطه آمريکا و جنايت هاي رژيم صهيونيستي بشدت انتقاد و نقطه نظرات جمهوري اسلامي ايران را در حل مسائل ريشه اي خاورميانه بيان کرد و سوء تفاهماتي را که برخي از رسانه ها با شيطنت ايجاد کرده بودند، خنثي نمود.

به نظر کارشناسان تحقق اين سفر به ترکيه به عنوان يک کشورعضو پيمان آتلانتيک شمالي ( ناتو ) که به نوعي با اعمال فشارهاي غرب و در راس آن آمريکا در محدود ساختن روابط با ايران تحت فشار مي باشد، مي تواند موفقيتي براي ديپلماسي ايران به شمار رود.

هرچند که به عقيده اين کارشناسان سياست خارجي ترکيه در دوره اقتدار حزب حاکم "عدالت و توسعه" به ويژه با اشغال عراق توسط آمريکا در شرايط جهاني خاص و در سايه رهنمودهاي پروفسور دکتر " احمد داوداوغلو " مشاورعالي سياست خارجي " رجب طيب اردوغان " نخست وزير ترکيه، گشايش ها و رويکردهاي تازه اي داشته و از استقلال و اعتبار و وجهه بين المللي بسيار متفاوتي با سياست خارجي گذشته اين کشور برخوردار شده و اين خود در نزديک سازي دوکشور و ديدگاه هاي منطقه اي آنها نقش موثري بازي کرده است.

اين گفته احمدي نژاد در کنفرانس مطبوعاتي وي در استانبول که ايران و ترکيه را دوملت بزرگ خواند و تاکيد کرد ايران و ترکيه مکمل يکديگرند و يکي سازي امکانات و توانايي هاي بالقوه اين دوکشور مي تواند قدرتي بزرگ براي صلح و ثبات منطقه اي و جهان تشکيل شود، حايز اهميت است.

پيام هاي گرم احمدي نژاد به مردم ترکيه با توجه به محبوبيت وي در بين افکارعمومي اين کشور مي تواند پشتوانه خوبي براي دولت آنکارا در پيگيري سياست هاي توسعه و تعميق همکاري خود با تهران باشد.

در وراي مسائل دوجانبه، سفر احمدي نژاد به استانبول از نظر اين که پاسخ دندانشکني به سياست هاي منزوي سازي ايران در منطقه مي باشد نيز داراي اهميت زيادي است و اين فرصت را فراروي تهران قرار داد تا يک بار ديگر به دنيا تفهيم کند پرونده سازي براي برنامه صلح آميز هسته اي يک موضوع سياسي است و ادعاي دسترسي ايران به سلاح هاي هسته اي دروغي بزرگ است که حتي خود غربي ها نيز به آن باور ندارند.

احمدي نژاد در مصاحبه مطبوعاتي خود با ياد آوري شرکت وي در جلسه اي با حضور اعضاي شوراي روابط خارجي آمريکا در نيويورک گفت: اظهارات وي در خصوص برنامه هسته اي ايران در اين شورا مورد قبول آنان قرار گرفت و آنها اعتراف کردند که آمريکا محق بودن ايران را در برنامه هسته اي مي دانند، ولي از آن واهمه دارند که اگر چنين امکاني براي ايران شناخته شود، فردا ترکيه، عربستان و مصر نيز اقدام مشابهي خواهند کرد.

اين گفته احمدي نژاد، ترکيه را که به شدت براي کاهش وابستگي به خارج در تامين انرژي هسته اي تلاش مي کند، خرسند کرده است و به همي علت ترکيه به صراحت از برنامه هسته اي صلح آميز ايران حمايت مي کند و اين چيزي است که غرب و در راس آن آمريکا مايل نيست.

احمدي نژاد به رغم اين که برنامه هسته اي ايران را سياسي تلقي کرد ولي تاکيد نمود ايران به همکاري خود با آژانس بين المللي انرژي اتمي ادامه مي دهد و مذاکرات ژنو را نيز موفقيت آميز دانسته و آن را پيگيري خواهد کرد.

کارشناسان در بررسي دستاوردهاي اين سفر از ديد ترکيه نيز مي گويند: ترکيه به توسعه و تعميق روابط خود با ايران اهميت مي دهد. ترکيه در تنظيم برنامه سفر احمدي نژاد به ترکيه بيش از لحاظ واکنش هاي غرب، منافع ملي خود را لحاظ کرد که اين در مقياس زيادي منعکس کننده ماهيت تازه در سياست خارجي اين کشور مي باشد.

ترکيه با ميزباني از احمدي نژاد نشان داد که در پيگيري سياست خارجي مستقل و در راستاي منافع ملي راهبردي خود عزم راسخ دارد.

اين کشور همچنين به ايفاي نقش تسهيل کننده در گفت وگوهاي هسته اي ايران با غرب تمايل دارد که ايران نيز از اين موضوع استقبال کرده است. سفر اخير " منوچهر متکي " و " سعيد جليلي" به استانبول نيز نشانگر تمايل تهران به نقش آنکارا در اين زمينه مي باشد.

از سوي ديگر ترکيه که هدف تبديل شدن به بزرگترين پايانه انرژي منطقه را دنبال مي کند به ايران به عنوان يکي از مهم ترين منابع تامين انرژي نگاه مي کند که از ديد کارشناسان بسيار واقع بينانه است.

گل و اردوغان بارها تاکيد کرده اند که ايران همسايه ترکيه است و در تامين انرژي از ايران منافع ملي کشور خود را لحاظ خواهند کرد.

ايران و ترکيه گفت وگوهاي وسيعي را در اجراي طرح هاي بزرگ انرژي دارند. گرچه مخالفت آمريکا در عملياتي شدن طرح ها از سوي برخي رسانه ها برجسته مي شود ولي واقعيت اين است که هر دوکشور براي رسيدن به توافقي مهم در عملياتي کردن اين طرح هاي عظيم ملاحظاتي دارند که زمان بر مي باشد و بايد با پيگيري هاي جدي براي نزديک سازي نقطه نظرات خود بکوشند تا زمينه براي اجرايي کردن آنها فراهم شود.

حوادث گرجستان و تلاش هاي روسيه براي تحت کنترل درآوردن منابع و راههاي انتقال انرژي در منطقه قفقاز که به عنوان حيات خلوتي اين کشور ديده مي شوند، يک بار ديگر دولتمردان ترکيه را به پيگيري جدي مذاکرات انرژي با ايران سوق داده و موجب انعطاف بيشتري در اتحاديه اروپا را نسبت به همکاري هاي انرژي ترکيه با ايران شده است.

کارشناسان معتقدند تحولات منطقه اي و بين المللي بررسي شده در سفر احمدي نژاد به استانبول نشان داد ايران و ترکيه بايد براي توسعه مناسبات خود همواره تلاش کرده و از آسيب پذيري و تاثير پذيري اين روابط در جهت منفي از تحريک هاي منطقه اي و فرامنطقه اي جلوگيري کنند.